Wenst u nog meer informatie over VillaVip en onze huizen?
07/01/2021

Opiniestuk 'Liefde in tijden van Corona'

"Ik zie je graag, maar mag je nu even niet aanraken."
Mensen hebben een ontzettende nood aan verbinding, aan koesteren en gekoesterd worden. In deze vreemde tijden voelen we dat nog meer dan anders. Mensen zijn sociale wezens, zijn niet gemaakt om op zichzelf aangewezen te zijn. In de zorgsector willen we er onvoorwaardelijk zijn voor de ander. Het zit in de genen van vele zorgverleners om onze handen als belangrijkste zorginstrument te gebruiken, om mensen eens goed vast te pakken. Wist je trouwens dat je huid ook honger kan hebben? Om te kunnen overleven, moet je aangeraakt worden. Je kan technisch perfect verzorgd worden, eten en drinken krijgen, maar toch sterven omwille van het gebrek aan aanraking en affectie. “De natuur heeft dat goed voorzien, nietwaar?” Aan het woord is Liesbeth De Dekker, Zorgcoördinator van Villa Vip.
“En toen kwam Corona. Voor ieders gezondheid moeten we nu al maanden afstand houden van elkaar. We verbergen onze expressie achter een mondmasker. We ontsmetten onze handen na ieder contact. Iemand vastpakken en knuffelen wordt voorbehouden voor de mensen uit je eigen persoonlijke bubbel of je eigen persoonlijke knuffelcontact. Vastpakken en knuffelen van mensen om professionele redenen – bijvoorbeeld om zorg en ondersteuning te bieden aan mensen met een beperking of ouderen – lijkt uit een lang vervlogen tijd te komen. En nochtans is huid-aan-huid-contact niet iets optioneel: het moet, onze huid heeft honger!”


Huidhonger.
“Het lijkt wel hét woord van 2020 te worden”, Zegt Steven De Weirdt, communicatieverantwoordelijke van Aditi vzw. Iedereen heeft er de mond van vol. Je mag geen tijdschrift openslaan of je leest er wel iets over. ‘EUREKA! We hebben een nieuwe basisbehoefte ontdekt!’ Zelfs de internationale pers pikte de term ‘hug buddy’ of ‘knuffelcontact’ op en probeert dit ‘Belgisch’ concept uit te leggen aan de wereld. “Met veel verbazing aanschouwen we dit gebeuren en vragen we ons af of mensen nu effectief eerst zelf aan den lijve moeten ondervinden, vooraleer men kan begrijpen en erkennen dat een liefdevolle aanraking en omhelzing bevorderlijk is voor ieder mens? Voor veel mensen met een beperking, kwetsbare ouderen, mensen met een psychiatrische kwetsbaarheid,… is dit geenszins een nieuw gegeven. Het missen van een warm lijf tegen het jouwe, het missen van een troostende aanraking, het missen van lichamelijke en geestelijke verbondenheid, is wat deze mensen vaak al jaren uitschreeuwen”, zegt Steven. “En dus moeten we elkaar blijven vastpakken”, aldus Liesbeth, “ook al is dit momenteel met persoonlijke beschermingsmiddelen. Lieve bewoner, ik zie u graag.”


Ik wil je dicht bij mij.
En hoe zit het met het recht op seksualiteit, relatievorming en intimiteit van mensen met een beperking in Coronatijden? Zij hebben sowieso al wat meer drempels op dit gebied: doordat ze afhankelijk zijn van anderen en doordat er nog een zeker taboe op dit thema rust. Er is de laatste jaren een zekere openheid gekomen en ook binnen de zorg zijn meer en meer zorgverleners er zich van bewust dat ook seksualiteit zijn plaats verdient in de ondersteuning.
“Bij Villa Vip begeleidt men wel wat bewoners die een relatie hebben en af en toe kriebelen er wel wat vlinders in de respectievelijke buiken”, getuigt Liesbeth. “Sommige bewoners zijn actief op zoek naar een lief: een relatie, om zich geliefd te voelen, om lief te hebben, om de lichamelijke verlangens te bevredigen, om…. Om wat voor reden dan ook, maar ik kan je garanderen: niets menselijks is hen vreemd.”


Liesbeth vertelt het verhaal van één van de bewoners die begin 2020 het goede voornemen maakte om ‘het’ dit jaar te doen. “We hadden al een afspraak gemaakt bij Aditi en de seksuele dienstverlening zou worden opgestart ergens in maart, geloof ik.” Een mijlpaal in zijn leven. Niet dus… Vanavond niet schat – maar dan voor langere periode en zonder perspectief wanneer het wel weer kan. Wekt dit voor u al wat frustratie op? Verwachten we van mensen met een beperking die vaak al hun hele leven wachten op die speciale aanraking iets anders dan?


Steven De Weirdt van Aditi vzw beaamt dat seksuele dienstverlening uiteraard even niet mogelijk is. “Tijdens de eerste lockdown en nu ook tijdens deze tweede lockdown light is seksuele dienstverlening geen optie. Voor de vele honderden cliënten was en is het nog steeds een bijzonder moeilijke periode. Samen met dienstverleners en het netwerk werd in sommige situaties naar alternatieven gezocht om verbonden en betrokken te blijven. Een kort wekelijks telefoontje, een gesprek op een bank in het park, een kaartje, … Vele van onze cliënten lijden enorm onder het gemis van de lichamelijke en geestelijke verbinding.” Toch, een sprankeltje licht. We mogen stilaan weer beginnen dromen van opnieuw wat sociale contacten. En in tussentijd knuffelen we die knuffelcontacten gewoon extra veel en extra stevig!